06-10-2006, 05:29 PM
Poradnik nie jest moj± własno¶cia ani nie jest przezemnie napisany
Komentarze do poradnika prosze pisać TUTAJ
- Ludzie, od których uczyłem się fotografii, zarówno ci zwykli jak mój wuj – fotograf z zawodu - jak i ci wielcy jak Pękosławski czy Mroczek, twierdzili, że dobry fotograf musi umieć posługiwać się filtrami. Dzisiaj, choć wiele efektów da się uzyskać przy pomocy programów komputerowych, znajomo¶ć filtrów i ich zastosowania na pewno nie zaszkodzi, a często może pomóc. S± wreszcie filtry, których nie zast±pi żaden, nawet najlepszy, program – UV, polaryzacyjny, ND, połówkowe czy trickowe.
Filtry można podzielić według kilku różnych kategorii: jako¶ć, budowa, montaż, zastosowanie, efekty.
JAKO¦Ć:
a- filtry standardowe
b- filtry MC (wielopowłokowe)
c- filtry z powłokami specjalnymi
BUDOWA:
a- filtry szklane
b- filtry żywiczne
c- filtry żelatynowe
MONTAŻ:
a- filtry nakręcane
b- filtry nasadzane (z wykorzystaniem holderów)
c- filtry wewnętrzne (stosowane głównie w obiektywach ultra szerokok±tnych oraz ultra teleobiektywach)
ZASTOSOWANIE:
a- filtry ochronne
b- filtry polaryzacyjne
c- filtry konwersyjne (kompensacyjne) i korekcyjne
d- filtry neutralnie szare
e- filtry b&w
f- połówkowe
g- efektowe
h- soczewkowe
KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA FILTRÓW
Ponieważ każdy filtr to dodatkowy element optyczny w naszym zestawie wprowadzać będzie dodatkowe informacje dla filmu lub matrycy, będzie również dawał skutki uboczne (blikowanie, strata ¶wiatła, utrata ostro¶ci itp.). Aby zminimalizować szkodliwe skutki uboczne należy stosować filtry jak najwyższej jako¶ci zarówno ze względu na zastosowany materiał, jak i na ilo¶ć i jako¶ć powłok ochronnych. Różne firmy stosuj± różne rodzaje szkła np. szkło z grupy SCHOTT, cechuje charakterystyka nadaj±ca filtrom najlepsze wła¶ciwo¶ci optyczne, neutralno¶ć barwy bez jakichkolwiek dominant, kolor nadany filtrom jest odporny s± na płowienie i blaknięcie. Innym przykładem niech będzie Water White...którego ważna cech± jest przechodzenie ¶wiatła przez filtr bez jakichkolwiek uskoków i załamań, co w rezultacie nie powoduje utraty kontrastu. Opracowano je z my¶l± o filtrach czworok±tnych, które jako nieoprawione w pier¶cienie, nie mog± być pokrywane powłokami MC, a oferowane na szkle Water White dorównuj± klas± filtrom 12 i 16 powłokowym.
Po co s± powłoki przeciwodblaskowe?
Filtry posiadaj± powłoki przeciwodblaskowe z trzech głównych powodów. Po pierwsze powłoki przeciwodblaskowe zwiększaj± przepuszczalno¶ć filtra, zmniejszaj±c tym samym straty przechodz±cego ¶wiatła. Po drugie powłoki chroni± powierzchnię filtra, a po trzecie zmniejszaj± ryzyko wyst±pienia odblasków, szczególnie tych powstaj±cych między wewnętrzn± stron± filtra i przedni± soczewk±. Im więcej powłok na powierzchni filtra, tym skuteczniejsze jest ich działanie.
Standardowe filtry nie maj± powłok lub maj± ich 2...s± to zwykle tanie filtry daj±ce zakładany efekt, ale maj±ce niska przepuszczalno¶ć ¶wiatła – często poniżej 90% - oraz lubi±ce dawać najdziwniejsze odbłyski (bliki), zwłaszcza przy fotografowaniu w silnym ¶wietle lub przy wielu Ľródłach ¶wiatła (refleksy ¶wietlne na poziomie 5%).
Wielopowłokowe filtry (MC - multicoated) s± to filtry pokryte kilkoma/kilkunastoma powłokami ochronnymi jedno lub dwustronnie. Maj± przepuszczalno¶ć ¶wiatła rzędu 95-99,8% i duż± odporno¶ć na blikowanie. Wersje podstawowe maj± 6-10 powłok ochronnych (np. Marumi MC, Hoya HMC), wersje profi maj± 12-16 powłok ochronnych i przepuszczalno¶ć ¶wiatła rzędu 99-99,8%, za¶ refleksy ¶wietlne na poziomie 1-2% a wersje profi 0,5% a nawet poniżej.
Filtry z powłokami specjalnymi wprowadziły niektóre firmy kilka lat temu (np. Marumi WPC, MC NEO Dynamic - L400 czy Heliopan SH-PMC). S± to filtry wielopowłokowe (MC, 10-16), z których 2-6 powłok, to powłoki o specjalnych wła¶ciwo¶ciach, np. zwiększonej odporno¶ci na zarysowanie, kurz, wilgoć i wodę.
Filtry szklane s± powszechnie znane, a o szkle pisałem wyżej, dodam więc, że je¶li powłoki nakładane na te filtry wykonane z wysokiej jako¶ci szkła optycznego, to filtry z najwyższ± ilo¶ci± powłok, nie ustępuj± jako¶ci± obiektywom, na których s± używane...niestety ich cena jest odstraszaj±ca.
Filtry żywiczne wykonane z czystej optycznie żywicy CR 39, barwionej w masie, oferowane najczę¶ciej jako filtry czworok±tne do różnego typu mocowań (holderów) np. Hitech, Lee, Cokin, Spectralstar, PPL, itp.
Filtry żelowe wykonane s± na bazie folii poliestrowej. Zakładane na obiektyw za pomoc± specjalnych uchwytów do filtrów foliowych lub wycinane i wstawiane w pier¶cienie od filtrów nakręcanych, zarówno montowanych z przodu jak i tyłu obiektywu.
RODZAJE FILTRÓW ZE WZGLĘDU NA ICH ZASTOSOWANIE
Filtr UV - absorbuje niewidzialny zakres ¶wiatła - głównie ultrafiolet (podczerwień w mniejszym zakresie). Nie wpływa na balans kolorów w widzialnym spektrum, zwiększa jednak ich nasycenie i wyostrza obraz, redukuj±c zamglenie. Przeznaczony do fotografowania w plenerze w dobrych warunkach pogodowych. Nie zmniejsza liczby przysłony obiektywu. Filtr UV pochłania krótk± wi±zkę widma, co przy zamgleniach pozwala otrzymać bardziej czysty obraz, oraz unikn±ć przeniebieszczenia kadru. Robi±c zdjęcia w plenerze, łatwo zauważyć, że zdjęcia bez filtra UV s± najczę¶ciej lekko przymglone, a kontrast na styku koloru niebieskiego z zielonym jest obniżony z powodu ultrafioletu, który mieszaj±c się z tymi kolorami, tworzy na styku tych barw przymglenia obniżaj±ce kontrast. Często wykorzystywany jako ochrona przedniej soczewki obiektywu. Spotyka się filtry o nieco innych nazawach: UV Warm – lekko ocieplaj±cy UV (strata ¶wiatła - 1/3), UV Haze 1A i 2A, 2B i 2C – delikatnie żółte lub różowe, spełniaja rolę filtrów UV i dodaj± lekkie ocieplenie.
(Strata ¶wiatła – 0)
Specyficzna odmian± filtra absorpcyjnego jest filtr Digital firmy Heliopan. Jedyny w swoim rodzaju filtr do aparatów i kamer cyfrowych, eliminuj±cy wpływ podczerwieni (IR) z jednoczesnym odcinaniem promieniowania ultrafioletowego (UV), maj±cych znaczny wpływ na prawidłowo wykonany pomiar cyfrowy i w konsekwencji uzyskane odwzorowanie barwy, wzmacnia czysto¶ć odczytu i separacji kolorów.
Czysto¶ć każdego kanału koloru wzrasta, pomiar sensorów jest przez to dokładniejszy, a kolory uzyskuje się bardziej klarowne. (Strata ¶wiatła – 0)
Skylight 1A (KR1,5) i 1B(KR3) - Lekko różowe filtry, absorbuj±ce znacznie promienie UV. Nieznacznie dodaj± ocieplenia dla lepszego oddania kolorów. Użyteczne przy fotografowaniu w słonecznych plenerach dla uniknięcia przeniebieszczeń, w pochmurne dni i w cieniu, a także skutecznie likwiduje przymglenia, oraz zapobiegaj± mieszaniu zieleni z ultrafioletem, co pozwala na wydobycie z zieleni większej ilo¶ci szczegółów. Stosowane również do subtelnego docieplenia zdjęć portretowych. Skylight 1B jest nieco ciemniejszy. Skylightów raczej nie stosuje się o ¶wice i o zmierzchu. (Strata ¶wiatła – 0)
Clear Protection - filtr ochronny maj±cy za zadanie zabezpieczyć obiektyw przed uszkodzeniem. Nie filtruje i nie wpływa w jakikolwiek sposób na kolor. (Strata ¶wiatła – 0)
Filtr polaryzacyjny - ¶wiatło odbite od błyszcz±cych powierzchni a także ¶wiatło słoneczne rozproszone przez atmosferę ulega czę¶ciowemu spolaryzowaniu. Filtry polaryzacyjne charakteryzuj± się specyficzn± wła¶ciwo¶ci± zatrzymywania ¶wiatła spolaryzowanego w okre¶lonej płaszczyĽnie drgań. Oprawa filtrów umożliwia dodatkowo obracanie ich dookoła osi obiektywu i wła¶ciwe ustawienie. Filtr należy obracać do chwili gdy na matówce uzyskamy wygaszenie odblasków. Dzięki temu możemy zapobiegać powstawaniu niekorzystnych odblasków od szkła, powierzchni lakierowanych, wody. Na materiałach barwnych fotografie np. mokrych kamieni lub podmokłych ł±k często wychodz± zbyt niebiesko, gdyż mokre powierzchnie odbijaj± błękit nieba. Również w takim wypadku pomocny może okazać się filtr polaryzacyjny, który wygasi refleksy.
W fotografii krajobrazowej zarówno czarno-białej jak i barwnej stosuj±c filtr polaryzacyjny uzyskamy przyciemnienie błękitu nieba oraz bardziej wyraĽne oddanie chmur. Efekt taki jest najmocniejszy, jeżeli aparat jest skierowany pod k±tem 90 stopni w stosunku do kierunku padania promieni słonecznych. W zwi±zku z tym czasem, przy stosowaniu obiektywów szerokok±tnych, występuje tzw. bł±d polara polegaj±cy na nierównomiernym spolaryzowaniu ¶wiatła. Objawia się to poprzez przyciemnienie nieba tylko we fragmentach zdjęcia.
Filtry polaryzacyjne możemy również traktować i stosować jako neutralne filtry szare, które osłabiaj± strumień ¶wietlny. Dodatkowo stosuj±c dwa skręcone ze sob± filtry polaryzacyjne uzyskamy filtr szary o zmiennym współczynniku. Każde obrócenie jednego filtru w stosunku do drugiego powoduje zmianę strumienia ¶wietlnego. W skrajnym przypadku, przy ustawieniu płaszczyzny polaryzacji filtrów pod k±tem 90 stopni, przez taki układ filtrów ¶wiatło nie przejdzie wcale.
Filtry polaryzacyjne liniowe i kołowe maj± identyczne zastosowania, różni± się jedynie budow±.
Użytkownikom nowoczesnych lustrzanek i kamer video zaleca się używanie filtrów polaryzacyjnych kołowych. Filtry liniowe mog± zakłócać i doprowadzać do błędów w pomiarach realizowanych przez obiektyw.
UWAGA! Filtry polaryzacyjne s± nieco grubsze od pozostały, więc zaleca się stosowanie filtrów w wersji slim (Uwaga! Czę¶ć z tych filtrów nie ma przedniego gwintu!) lub filtrów o numer/dwa większe.
Ultra Polarizer – to filtry polaryzacyjne na szkle optycznym Water White: liniowe i kołowe, o zwiększonej efektywno¶ci w stosunku do standardowych filtrów polaryzacyjnych.
Filtr polaryzacyjny Warm - te ocieplaj±ce filtry polaryzacyjne, to efekt poł±czenia w jednym szkle cech wła¶ciwych polaryzacji, z ocieplaj±cymi wła¶ciwo¶ciami filtra KR 1,5 (Skylight 1A). Filtry szczególnie polecane do obiektywów o zimnym widmie odwzorowania, oraz w przypadku, gdy za pomoc± tylko jednego filtra chcemy odci±ć ultrafiolet i jednocze¶nie spolaryzować ¶wiatło.
(Strata ¶wiatła – różnie...od 1 do 2)
Neutralnie szare ND (Neutral Density) - Filtry neutralnie szare (bez wpływu na kolor) wykorzystywane zarówno do czarno-białej jak i kolorowej fotografii, redukuj± ilo¶ć ¶wiatła wpadaj±cego przez obiektyw, chroni± przed prze¶wietleniem jasnych partii obrazu oraz wydłużaj± czas na¶wietlania partii ciemniejszych, pozwalaj±c wydobyć z nich większ± ilo¶ć szczegółów. Dzięki filtrom szarym możemy zatem wpływać na ilo¶ć przepuszczanego promieniowania bez zmiany jego składu spektralnego. Wykonanie zdjęcia z nieostrym tłem wymaga dużego otworu przysłony tak, aby głębia ostro¶ci była możliwie mała. Przy silnym o¶wietleniu i czułych filmach może się okazać, że nawet najkrótszy czas otwarcia migawki nie wystarcza, by uzyskać prawidłow± ekspozycję. W takiej sytuacji filtr szary osłabiaj±c promieniowanie, pozwala na prawidłowe na¶wietlenie nawet przy maksymalnie otwartej przysłonie.
Filtr szary lub zestawy kilku filtrów maj± również zastosowanie w przypadku, kiedy zależy nam na znacznym przedłużeniu czasu na¶wietlania. Przykładem może być wykonanie zdjęcia, na którym nie powinno być poruszaj±cych się ludzi, pojazdów. Filtry ułatwi± nam uzyskanie wystarczaj±co długiego czasu na¶wietlania, aby poruszaj±ce się osoby i przedmioty nie zostały zarejestrowane na materiale ¶wiatłoczułym.
Center ND – specyficzny filtr efektowy (Strata ¶wiatła - 1 i 1/2)
Gradual ND - połówkowe neutralnie szare o gradacji takiej jak wyżej i trzech rodzajach przej¶cia.
Występuj± następuj±ce oznaczenia tych filtrów:
ND 0.1 przepuszczalno¶ć 80%, ekspozycja x 1.25 czyli +1/3 działki przysłony
ND 0.2 przepuszczalno¶ć 63% ekspozycja x 1.5 czyli +2/3 działki przysłony
ND 0.3 przepuszczalno¶ć 50% ekspozycja x 2 czyli +1 działki przysłony
ND 0.4 przepuszczalno¶ć 40% ekspozycja x 2.5 czyli +1 1/3 działki przysłony
ND 0.5 przepuszczalno¶ć 32% ekspozycja x 3 czyli +1 2/3 działki przysłony
ND 0.6 przepuszczalno¶ć 25% ekspozycja x 4 czyli +2 działki przysłony
ND 0.7 przepuszczalno¶ć 20% ekspozycja x 5 czyli +2 2/3 działki przysłony
ND 0.8 przepuszczalno¶ć 16% ekspozycja x 6 czyli +2 2/3 działki przysłony
ND 0.9 przepuszczalno¶ć 13% ekspozycja x 8 czyli +3 działki przysłony
ND 1.0 przepuszczalno¶ć 10% ekspozycja x 10 czyli +3 2/3 działki przysłony
ND 2.0 przepuszczalno¶ć 1% ekspozycja x 100 czyli +6 2/3 działki przysłony
ND 3.0 przepuszczalno¶ć 0.1% ekspozycja x 1000 czyli +10 działki przysłony
ND 4.0 przepuszczalno¶ć 0.01% ekspozycja x 10000 czyli +13 2/3 działki przysłony
ND 6.0 przepuszczalno¶ć 0.001% ekspozycja x 1.000.000) +20 działki przysłony
Często spotyka się uproszczenie i zamiast ND0,4 mówi się ND4 ponieważ rzeczywiste ND4 używane s± bardzo rzadko.
Filtr ND 4.0 (ciemniejszy niż okulary spawalnicze) zmieni ekspozycje 1/1000 s przy danej przysłonie na 10s, a 1/30s na 333s (ponad piec i pół minuty). Fotografowanie ruchliwej ulicy z czasem na¶wietlania piec i pół minuty da efekt ulicy całkowicie pustej, bo elementy ruchome (pojazdy i przechodnie) nie zarejestruj± się na filmie. Z filtrem ND 3.0 albo 4.0 można sobie sprawdzać eksperymentalnie co mogły, a czego nie mogły uchwycić aparaty praojców fotografii, używaj±cych płyt fotograficznych o bardzo niewielkiej czuło¶ci, które wymagały wielominutowych czasów na¶wietlania. UWAGA: Trzeba wtedy uwzględnić reciprocity failure czyli przesuniecie kolorów przy ultradługich czasach na¶wietlania, wywołane nieliniow± charakterystyk± czuło¶ci filmów! Większo¶ć filmów barwnych dostaje dodatkowy zafarb przy na¶wietleniach ponad 10s, bardzo niewiele trzyma kolor przy czasach na¶wietlania powyżej 1 minuty (trzeba się odwołać do informacji technicznych producenta filmów). Kompensacje tej wady filtrami trzeba niestety sobie ustalić metoda prób i błędów (fotografuj±c skale barwna przy ultradługich czasach na¶wietlania, z rożnymi kombinacjami filtrów).
Filtry konwersyjne (kompensacyjne) do fotografii kolorowej - służ± do mniej lub bardziej delikatnych przesunięć temperatury barwy ¶wiatła w gorę (w kierunku bardziej niebieskim) lub w dół (w kierunku bardziej żółtopomarańczowym). Pożyteczne do przesunięć ogólnego tonu barwnego sceny fotografowanej lub do korekcji koloru ¶wiatła dziennego wcze¶nie rano lub póĽnym popołudniem. Ludzki wzrok ma zdolno¶ć akomodacji do różnych warunków ¶wietlnych. Niezależnie od Ľródła ¶wiatła białe pozostaje białym, nawet je¶li na pocz±tku po zmianie o¶wietlenia odbierali¶my różnicę w barwie. Zawsze ¶wiatło dominuj±ce narzuca porz±dek barw, odczytywany przez nasz zmysł wzroku jako prawidłowy. Kontrasty pomiędzy o¶wietleniem różnymi rodzajami ¶wiatła staj± się gr± kolorystyczn±, gdy działaj± na ten sam motyw jednocze¶nie, nie przeszkadzaj±c sobie. Błona fotograficzna rejestruje barwy mechanicznie. W odróżnieniu od ludzkiego mózgu brak jej zdolno¶ci akomodacji – nie potrafi dostosowywać się do zmiennych warunków o¶wietleniowych. Co zrobić, by zdjęcie prawidłowo oddawało barwy przy różnych rodzajach o¶wietlenia?
Powszechnie używane błony negatywowe i diapozytywowe dostosowane s± do ¶wiatła dziennego o temperaturze barwowej 5500 K, albo sztucznego o widmie ci±głym i temperaturze 3100/3200 K. Temperatura 5500 K odpowiada pewnej wybranej ¶redniej warto¶ci temperatury ¶wiatła dziennego. Temperaturę barwow± wyraża się w stopniach Kelvina (K). Chodzi o to, by w każdych warunkach uzyskać prawidłow± szaro¶ć, a tym samym optymalne odwzorowanie pozostałych barw. Powszechnie używane błony negatywowe i diapozytywowe dostosowane s± do ¶wiatła dziennego o temperaturze barwowej 5500 K, albo sztucznego o widmie ci±głym i temperaturze 3100/3200 K. Temperatura 5500 K odpowiada pewnej wybranej ¶redniej warto¶ci temperatury ¶wiatła dziennego. W ci±gu dnia temperatura barwowa się zmienia i to nawet bardzo dynamicznie. Nagłe przesłonięcie słońca chmur± przy niebieskim niebie potrafi podbić temperaturę barwow± ¶wiatła nawet do 15000 K, a po wschodzie słońca może ona wynosić 3500 K. Zależy to od wielu trudno uchwytnych czynników. Podobnie temperatura barwowa ¶wiatła sztucznego jest inna bezpo¶rednio po wł±czeniu Ľródła ¶wiatła, a inna chwilę potem, jak się ustabilizuje, zmienia się ona też w procesie starzenia Ľródła ¶wiatła. Przy tak dużej ilo¶ci zmiennych nie dziwmy się, że nawet szybko po sobie zrobione zdjęcia mog± mieć zupełnie różne dominanty barw, spowodowane zmienn± temperatur± barwow± ¶wiatła.
Poniżej przedstawiam temperaturę barwy ¶wiatła pochodz±cego z różnych Ľródeł:
-¦wiatło nieba – 12000-18000
-¦wiatło lampy błyskowej – 6200-6800
-Nasłonecznione miejsce przy bezchmurnym niebie – 5700-6500
-¦wiatło słoneczne w godzinach 9-15 – 5400-5700
-¦wiatło słoneczne w godzinach 15-21 – 4900-5600
-Halogen 650W – 2890
-¦wieczka – 2010-2020
-Żarówka 500W – 3400
-Żarówka 200W – 3000
-Żarówka 100W – 2900
-Żarówka 75W – 2800
-Żarówka 40W – 2500
RODZAJE FILTRÓW KONWERSYJNYCH:
80A (niebieski) 3200?>5500K +2 działki przysłony
80B (pomarańczowy) 5500?>3400K +1 2/3
80C (niebieski) 3800?>5500K +1
80D (niebieski) 4200?>5500K +1/2
81 (żółtawy) 3300?>3200K +1/3
81A (żółtawy) 3400?>3200K +1/3
81B (żółtawy) 3500?>3200K +1/3
81C (żółtawy) 3600?>3200K +1/3
81D (żółtawy) 3700?>3200K +2/3
81EF (żółtawy) 3850?>3200K +2/3
82 (niebieskawy) 3100?>3200K +1/3
82A (niebieskawy) 3000?>3200K +1/3
82B (niebieskawy) 2900?>3200K +2/3
82C (niebieskawy) 2800?>3200K +2/3
85 (pomarańczowy) 5500?>3400K +2/3
85B (pomarańczowy) 5500?>3200K +2/3
85C (pomarańczowy) 5500?>3800K +1/3
Przykłady zastosowań filtrów konwersyjnych:
81A - Jeden z najbardziej popularnych i uniwersalnych filtrów. Stosowany do korekcji ¶wiatła błyskowego. Koryguje temperaturę barwow± sztucznego Ľródła ¶wiatła do standardu kolorowego filmu do ¶wiatła sztucznego (z 3400 K do 3200 K), dzięki czemu uzyskujemy cieplejsze oddanie barw. Takie precyzyjne równoważenie temperatury barwowej jest wymagane np.: przy fotografowaniu dzieł sztuki, kiedy ważne jest niezwykle wierne oddanie kolorów. Likwiduje niebiesk± po¶wiatę nieba. Polecany do fotografowania z filmem do ¶wiatła dziennego, przy niepogodzie oraz do fotografowania w ¶rodku dnia przy silnym słońcu.
81B - Podobnie jak 81A, ale z silniejszym efektem. Z filmem do ¶wiatła słonecznego, stosowany do odniebieszczenia deszczowych zdjęć, do fotografowania na dużych wysoko¶ciach. Z powodu lekko br±zowego zabarwienia, wnosz± ciepł± i naturaln± korektę koloru skóry, przez co polecane również do portretów. Szczególnie polecany do portretów kobiet i dzieci przy ¶wietle sztucznym; ciepłe barwy korzystnie wpływaj± na wizerunek modela. Używany również do korekcji nadmiaru koloru niebieskiego do filmów typu B (3400K.). Obniża temp. z 3500°-3200°K.
81C - Do zdjęć w cieniach. Zalecany do zdjęć w ¶wietle dziennym, szczególnie wiosn± i latem przy bezchmurnym niebie i przejrzystym powietrzu. Likwiduje przebarwienia Ľródeł ¶wiatła. Do zdjęć w pochmurne dni. Konwersja ¶wiatła z 3600°-3200°K. Podobnie 81D ale konwersuje temperaturę barwow± 3700°-3200°K.
81EF - Mocno ocieplaj±cy filtr konwersyjny, dla filmów do ¶wiatła dziennego. Używany do zdjęć w głębokich cieniach przy jasnym słońcu. Do wnętrz bez dodatkowego o¶wietlenia. Tak jak inne ocieplaj±ce, filtr koryguj±cy do filmów do ¶wiatła sztucznego. Konwersja: 3850°-3200°K.
82A - Używany do filmów do ¶wiatła dziennego, do usuwania zażółceń ¶wiatła porannego i wieczornego. Podnosi temp. barwow± o 200°K (11 miredów). Stosowany również do zmiany o 100 °K warto¶ci innych filtrów konwersyjnych.
80A - Filtr konwersyjny stosowany do filmów do ¶wiatła dziennego - 5500°K.,w przypadku fotografowania przy o¶wietleniu halogenowym 3200K za¶ 80B do zdjęć przy o¶wietleniu halogenowym 3400°K.
Założenie folii 80A na lampy żarowe daje o¶wietlenie studia ¶wiatłem dziennym (5500K).
Założenie 85B na flesz elektroniczny daje błysk o temperaturze barwowej ¶wiatła żarowego (3200K).
Filtry konwersyjne można ł±czyć na zasadzie dodawania i odejmowania, nawet po kilka, aby uzyskać wła¶ciwe oddanie temperatury, ale to wyższa szkoła jazdy i wymaga testów, każdorazowo dla różnych filmów.
Istniej± również filtry kombinowane np. 85B/ND0.9 - filtr neutralnie szary poł±czony z konwersj± podnosz±c± temperaturę barwow± z 3200 do 5500K - obniża ilo¶ć ¶wiatła o 3 i 2/3 przysłony.
Specjalistyczne i rzadkie filtry do koloru:
FL-D do zdjęć przy o¶wietleniu ¶wietlówkami na filmie do ¶wiatła dziennego.
FL-B do zdjęć przy o¶wietleniu ¶wietlówkami na filmie do ¶wiatła żarowego.
FL-W do zdjęć przy o¶wietleniu ¶wietlówkami ciepło-białymi, na filmie do ¶wiatła dziennego.
HPS-D do zdjęć przy o¶wietleniu lampami sodowymi na filmie do ¶wiatła dziennego
HPS-B do zdjęć przy o¶wietleniu lampami sodowymi na filmie do ¶wiatła żarowego
MV-D do zdjęć przy o¶wietleniu rtęciówkami na filmie do ¶wiatła dziennego
MV-B do zdjęć przy o¶wietleniu rtęciówkami na filmie do ¶wiatła żarowego
Te filtry pomagaj± tylko czę¶ciowo, bo ¶wiatło sodowe jest prawie monochromatyczne (żółtopomarańczowe), a ¶wiatło rtęciówek ma bardzo silne linie widma w zieleni i fiolecie, trudne do wygaszenia filtrami. Przy jednym i drugim rodzaju lamp nie należy się spodziewać prawidłowego zrównoważenia kolorów. Można niemniej osi±gn±ć ciekawe i niekonwencjonalne efekty barwne.
Filtry połówkowe - stosowane do efektów kolorystycznych, kontroli jasno¶ci czę¶ci kadru (Grad ND), lub kontroli kontrastu Grad Mist, Grad Fog). Możliwe jest ich wzajemne kombinowanie, celem uzyskania oczekiwanych efektów barwnych i (lub) wzmocnienia kontrastu. Wyostrzenie przej¶cia z czystej połowy w zabarwion±, możemy uzyskać poprzez ustawienie krótkiej ogniskowej obiektywu, z jednoczesnym zmniejszeniem warto¶ci przysłony. Różnoraka kombinacja w przypadku systemu filtrów prostok±tnych, możliwa jest w przypadku użycia ich w przystosowanym do tego typu filtrów obrotowym uchwycie (ale o filtrach systemu cokin będzie osobny poradnik).
Rodzaje przej¶ć w filtrach połówkowych:
Light (L) – miękkie, zajmuj±ce 2/3 filtra...najbardziej uniwersalne.
Soft (S) – ¶rednie, zajmuj±ce 1/3 filtra.
Hard lub Full (H lub F) – twarde, przydaje się głównie nad morzem i przy równym horyzoncie.
Ponieważ filtry połówkowe s± kombinacj± filtrów wymienianych w innych czę¶ciach tego poradnika, tu ograniczę się do tych wyj±tkowych oraz najpopularniejszych.
Połówkowy ND – o różnej gradacji (patrz wyżej) służ± głównie do równoważenia ogromnych różnic tonalnych między jasnym niebem, a ciemnym dołem zdjęcia. Można oczywi¶cie stosować je do różnych kompozycji, nie tylko niebo/ziemia, ale również każdej innej z występuj±c± duż± różnica tonaln± miedzy czę¶ciami kadru. ¦wietnie sprawdzaj± się w tej roli filtry systemu cokin, gdyż nie ograniczaj± możliwo¶ci kadrowania lini± przej¶cia połówki. Z filtrów nakręcanych polecam przede wszystkim wersje light i soft. Do najbardziej popularnych należ± gradacje ND od 0,3 do 0,9.
Attenuator - Ten gradacyjny filtr pozwala indywidualnie zadecydować o sile używanego filtra szarego (ND). Przej¶cie obszaru zaciemniania (gradacji filtra) ma miejsce przez cały filtr, zaczynaj±c od czystego brzegu osi±ga maksymaln± gęsto¶ć na brzegu przeciwnym.
Połówkowy Grey – o najczę¶ciej spotykanych gradacjach x2 i x4, s± filtrami przyciemniaj±cymi ja¶niejsze partie kadru podobnie jak filtry ND, ale s± to filtry szare, a więc maj±ce wpływ na kolorystykę zdjęcia. Polecane przede wszystkim tam, gdzie występuj± duże kontrasty w celu ich zniwelowania.
Połówkowe kolorowe (Green, Reed, Blue, Pink, Orange, Magneta, Grape, Cyan, Tabacco, Emerald, Yelow itp.) – służ± do podbijania odpowiedniego koloru w wybranej czę¶ci kadru. Można stosować ł±czenie różnych filtrów z tej gamy np. blue i green – dadz± nasycenie zieleni± dolnej czę¶ci kadru i niebieskie górnej. Idealne do tego rodzaju kombinacji s± filtry systemu cokin. Zwykle występuj± w dwóch gradacjach (jasnej i ciemnej).
Połówkowe kombinowane:
Grad Sky Fire 1; 2; 3 - Innowacyjny filtr, w którym poł±czono kolor z efektem filtra szarego ND, co w rezultacie dało filtr do osi±gnięcia mocnego, ognistego zachodu słońca.
Grad Star Graduated - Połówkowy gwiazdkowy.
Grad Sunset 1; 2; 3 - Połówkowy dwukolorowy, daj±cy przepiękny efekt zachodz±cego słońca.
Grad Twilight 1; 2; 3 - Filtr połówkowy do nadawania kadrom efektu pięknego zmierzchu. Górna czę¶ć połówki w kolorze mocnej lawendy schodz±cej stopniowo w róż.
Stripe (różnokolorowe) - Wyj±tkowe filtry z paskiem koloru lub efektu w poprzek filtra. Używane do zaznaczenia lub rozgraniczenia specyficznych obszarów w kadrze, wytłumienia kontrastu, a niekiedy liniowego podkre¶lenia kolorem zimnym lub ciepłym, np. linii horyzontu. Doskonałe efekty uzyskuje się również przez poł±czenie ich z filtrami połówkowymi, gdzie stwarzaj± zupełnie nowe efekty.
Filtry połówkowe, to najczę¶ciej obok polaryzacyjnych i UV, używane w fotografii barwnej.
Filtry soczewkowe - Soczewki powiększaj±ce, używane do fotografowania obiektów z mniejszych odległo¶ci. Skracaj± również ogniskow± obiektywu umożliwiaj±c zachowanie jego parametrów ostro¶ci. Służ± do uzyskania powiększeń (makro), szczególnie przydatne do zdjęć obiektów w naturze, oraz całej gamy innych zastosowań. (Strata ¶wiatła 0)
Close - Up – o rozpięto¶ci od 1 do 4 dioptrii oraz +10. W celu uniknięcia nieostro¶ci na brzegach należy zwiększyć przysłonę do ok. 5.6 do 8 przy czym wła¶ciwa korekcja ekspozycji nie jest potrzebna.
Close - Up Achromates - Najwyższej klasy soczewki achromatyczne, składaj± się z kilku poł±czonych elementów optycznych, używane zazwyczaj w makrofotografii, produkowane specjalnie do zastosowań technicznych z wymogiem najwyższej jako¶ci powiększeń. Nawet przy mocno otwartej przysłonie zapewniaj± doskonał± ostro¶ć, bez zniekształceń na brzegach kadru.
Spliet Field - Soczewki powiększaj±ce (przybliżaj±ce) typu "Close-up", przecięte na pół i jako takie montowane przed obiektywem, zarówno w wersji nakręcanej jak i wsuwanej w uchwyt. Pozwalaj± ostro widzieć obiekt jedn± połow± kadru w zbliżeniu, a drug± połow± ustawić ostro¶ć obiektów oddalonych. Zasad± jest ustawienie w pierwszej kolejno¶ci ostro¶ci tła, a dopiero póĽniej szukanie ostro¶ci pierwszego planu na soczewce.
Filtry efektowe – pozwalaj± uzyskać wiele efektów wizualnych, fantazyjnych, kolorystycznych itp. Dzielimy je na :
Kolorowe (Green, Reed, Blue, Pink, Orange, Magneta, Grape, Cyan, Tabacco, Emerald, Yelow itp.) oraz wiele innych odcieni, także ł±czonych np. Blue Sky (szaroniebieski).
Sepia – Filtry Sepia, poprzez dodanie do kolorowej fotografii odcienia ciepłego br±zu służ± generalnie do mocnego ocieplenia zdjęć. Sepia 1 jest filtrem daj±cym delikatne ocieplenie obrazu, filtr Sepia 2 jest podwójn± gęsto¶ci± jedynki i stwarza wrażenia starych fotografii, Sepia 3 jest filtrem najmocniejszym, daj±cym najsilniejszy efekt Sepii. Doskonały do portretów oraz romantycznych ujęć, polecany również do prac w plenerach.
Sky Fire 1; 2; 3 - Innowacyjny jednokolorowy filtr, będ±cy kombinacj± ciemnoczerwonego koloru z efektem filtra szarego ND, co w rezultacie dało filtr o barwie mocnego, ognistego zachodu słońca.
Sunset 1; 2; 3 - Jednokolorowy filtr o mocnej, czerwono pomarańczowej barwie zachodz±cego słońca.
Twilight 1; 2; 3 - Filtr o ciemnoniebieskim kolorze daj±cym efekt mocnego brzasku.
Coral 1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9; 10; 11; 12; 13; 14 - Filtr pierwotnie stworzony dla produkcji filmowej i video, pozwalaj±cy na korekcję koloru (docieplenie) o różnych porach dnia. Coral doskonale nadaje się również do roz¶wietlenia zachmurzonego nieba, ociepla zielenie i wpływa efektownie na kolory widzialne. Do zdjęć portretowych stosowany jest filtr Coral 2, daj±cy najbardziej zbliżony do naturalnego, ciepły odcień skóry.
Dyfuzyjne – tonuj±ce nadmiar ostro¶ci:
Duto - Filtry lekko zmiękczaj±ce obraz, z najwyższej klasy szkła optycznego. Nacięte kołowo w szkle, delikatne linie pryzmatyczne, tworz±, przy maksymalnie otwartej przysłonie, aurę delikatnego zmiękczenia obrazu. System "Auto Focus" w czasie używania filtrów "Duto" może nie działać poprawnie.
Softnet Black 2; 4 - Filtry szklane (również nakręcane) lub wykonane z żywicy optycznej, z wprawion± czarn± siateczk±, w celu uzyskania miękkiego rozproszenia, bez efektu roz¶wietlenia na Ľródłach ¶wiatła. Softnet Black obszary ciemniejsze pozostawia nie zmienione. Najlepsze efekty uzyskuje się przy maksymalnie dużych przysłonach.
Softnet White 2; 4 - Filtry szklane (również nakręcane) lub wykonane z żywicy optycznej, z wprawion± biał± siateczk±. Powoduje miękkie rozproszenie jasnych partii kadru, lecz dodatkowo tworzy wokół nich roz¶wietlon± aureolę. Nadaje zdjęciu przymglonego wygl±du, delikatnie do¶wietla cienie. Przy portrecie nadaje twarzy romantyczny wygl±d. Redukuje niemiły dla oka kontrast. Najlepsze efekty uzyskuje się przy maksymalnie dużych przysłonach.
Pro Mist i Supermist Clear - Wspaniały filtr do stonowania nadmiaru ostro¶ci i zredukowania kontrastu poprzez wytłumienie ¶wiatła w obszarach zacienionych bez zmiany ogólnego wrażenia. Powoduje delikatn± luminację, stwarzaj±c wrażenie perłowej jasno¶ci wokół Ľródeł ¶wiatła. Pomaga stworzyć scenerię romantycznych sennych marzeń. Doskonale sprawdza się jako filtr do zdjęć portretowych, głównie dlatego, że daje delikatnie zdyfuzowanie ¶wiateł twarzy, pozostawiaj±c ostry kontrast oczu i wszelkich pozostałych ciemniejszych partii ujęcia. Przy zdjęciach plenerowych umożliwia lekkie obniżenie kontrastu i delikatne roz¶wietlenie jasnych barw.
Silky-Soft A i B - Filtry roz¶wietlaj± jasne kolory, oraz lekko obniżaj± kontrast, tworz±c subtelny efekt po¶wiaty, doskonale nadaj± się do ł±czenia zarówno z filtrami kolorowymi, oraz kolorowymi spotami roz¶wietlaj±c ich barwę. Polecane do portretu, gdzie dyfuzuj± jasno o¶wietlane partie twarzy pozostawiaj±c ciemniejsze (np. oczy) bez większych zmian, polecane także do zdjęć w plenerze.
Soft/Fx - Występuje również w wersji (ocieplaj±cej) Warm. Filtr z bezbarwnego optycznie szkła, poddany specjalnej obróbce nadaj±cej filtrowi chropowat± powierzchnię z naniesionym na ni± wzorem. Dzięki temu następuje załamanie ¶wiatła co powoduje zmiękczenie obrazu. Dostarcza wyszukanego efektu zapewniaj±cego jasno¶ć tworzonego ujęcia z subtelnym zmiękczeniem niedoskonało¶ci skóry, wygładzeniem zmarszczek. Partie obrazu mniej o¶wietlone, zmiękczone s± bardziej subtelnie, bez redukcji kontrastu. Partie dobrze o¶wietlone s± zmiękczone w większym stopniu.
Diffusion I i II - Filtry z bezbarwnego szkła optycznego, poddane specjalnej obróbce nadaj±cej filtrowi nieregularn± chropowat± powierzchnię, która powoduje załamanie ¶wiatła, co daje w efekcie zmiękczenie obrazu. Używany powszechnie do obniżenia kontrastu, zarówno do portretów, zdjęć reklamowych i w plenerach.
Fog lub Foggillizer 1/8; 1/4; 1/2; 1; 2; 3; 4; 5 - Filtr ten powoduje roz¶wietlenie jasnych partii obrazu, emanuje subteln± mleczn± po¶wiatę, przez co wyróżnia fotografowany obiekt. Wygładza elementy obrazu poprzez delikatne obniżenie kontrastu. Czę¶ć zacieniona kadru staje się lekko rozmyta i niezgłębiona. Ze względu na specyfikę efektu filtra, automatyczne ustawienie ostro¶ci może być niemożliwe
Spot – filtry dyfuzyjne z czę¶ci± czyst± – idealne filtry portretowe:
Sopt kolor (różne np. Sepia) - Sepiowy filtr z czystym ¶rodkiem.
Soft Spot lub Center Spot - Filtry dyfuzuj±ce obraz poza czystym ¶rodkiem. Idealne do portretu, b±dĽ innych sytuacji, gdzie główny obiekt znajdować ma się w centrum, natomiast otoczenie zostaje zmiękczone w celu skierowania całej uwagi na centrum kadru. Występuje również w wersji (ocieplaj±cej) Warm.
Sand Spot - Filtr z czystym centrum, z efektem tzw. szronu (Frost) na reszcie filtra, tworz±cy mleczn± dyfuzję. Głównie obniża kontrast ciemniejszych partii obrazu.
Planet Spot (np. Neptun, Saturn itp.) – seria planet, daj±ca różne efekty wiru wokół czystego ¶rodka
Filtry kontrastowe:
Ultra Contrast - Filtr ten obniża kontrast poprzez "do¶wietlenie" przyciemnionych obszarów, bez powodowania migotania ¶wiatła, bez efektu "halo" wokół Ľródeł ¶wiatła skierowanych na wprost, refleksów b±dĽ luminacji. Wykorzystuje otaczaj±ce ¶wiatło w celu obniżenia kontrastu całego kadru, nawet w przypadku, gdy ujęcie zawiera kontrastowe obszary mocnego i słabego na¶wietlenia.
Low Contrast 1/8; 1/4; 1/2; 1; 2; 3; 4; 5 - Wytłumia i uspakaja ¶wiatło w kadrze, od mocnego ¶wiatła poczynaj±c, a na ciemnych partiach ujęcia kończ±c. Obniża kontrast, przytłumia kolory, jasne pozostawiaj±c bez zmian, natomiast ciemne do¶wietla. Wydobywa w ten sposób z cienia więcej szczegółów. Tworzy delikatne roz¶wietlenia wokół Ľródeł ¶wiatła i jasnych plam.
Soft Contrast - Filtr ten redukuje kontrast odmiennie niż czyni± to filtry Low Contrast. Filtr ten absorbuje ¶wiatło i zmniejsza obszary luminacji, równocze¶nie utrzymuj±c niezmieniony obraz stref zacienionych. Tak jak filtr Low Contrast, zmniejsza ilo¶ć roz¶wietleń Ľródeł ¶wiatła.
Filtry gwiazdkowe i dyfrakcyjne:
Star Filters 4, 6, 8, 10, 12, 16 - Filtry te tworz± efekt gwiazdek o różnym kształcie i różnej ilo¶ci promieni, powstaj±cych na punktach skupienia różnych Ľródeł ¶wiatła, np.: o¶wietlenie uliczne, ¶wiece, odbłyski słoneczne, odbłyski metaliczne, itp.
Spectral Color x2, x8, x32 - Filtry te pozwalaj± uzyskać efekt rozszczepienia pryzmatycznego w kształcie gwiazdki, na refleksach i silnych, bezpo¶rednich Ľródłach ¶wiatła. Miliony mikroskopijnych mikropryzmatów tworz± unikalny efekt składaj±cy się na efekt filtra, niemożliwy do uzyskania inn± metod±, przy czym najlepsze rezultaty daj± Ľródła ¶wiatła położone na ciemnym tle. Filtry oferuj± efekt: 2; 8 lub 32 spektralnych kolorystyczne promieni, rozchodz±cych się promieni¶cie od Ľródła ¶wiatła.
Rainbow Circle - Powoduje skupienie silnych Ľródeł ¶wiatła, rozbicie ich i roz¶wietlenie na widma kolorów przy zachowaniu ostro¶ci głównego obiektu, przy użyciu 2 filtrów uzyskuje się bardziej "dramatyczne" rozbicia widm.
Filtry dyfrakcyjne:
Difraction Rainbow - 4X
Difraction Rainbow - 8X
Difraction Rainbow - 18X
Difraction Rainbow - 36X
Difraction Rainbow - 48X
Difraction Rainbow - 36XSQ
Difraction Rainbow - Halo
Filtry z tworzywa, daj±ce efekt wielokolorowego rozbicia widma silniejszych Ľródeł ¶wiatła. Filtry D.R. - 4X; D.R. - 8X; D.R. - 18X; D.R. - 36X i D.R. - 48X, tworz± wokół każdego silniejszego Ľródła ¶wiatła kolorowe promienie, których ilo¶ć wyznacza typ użytego filtra. Filtr D.R. - 36XSQ, daje 36 kolorowych promieni układaj±cych się w pewnym oddaleniu od Ľródła ¶wiatła w regularny kwadrat. D.R. - Halo, tworzy kolorowy efekt halo (rodzaj aureoli), w pewnym oddaleniu od Ľródła ¶wiatła.
Występuje również wiele filtrów dyfrakcyjnych typu wielokolorowego np. Three Color, Wondercolor, Exoticolor.
Filtry specjalne:
Enhancing (Didymium) - Główn± cech± tego filtra jest wyraĽne "ożywienie" kolorów ciepłych: żółtego, pomarańczowego, czerwonego i br±zu, z jednoczesnym pozostawieniem barw zimnych bez większych zmian. Obiekty, czy też czę¶ci krajobrazu w ciepłych barwach, wydaj± się być wysunięte na pierwszy plan, wydaj± się bardziej interesuj±ce. Zdjęcia jesienne z tym filtrem wydawać się będ± o wiele ciekawsze, a kolory i tonacje z jednoczesnym ożywieniem kolorów: żółtego i br±zowego, nie będ± miały sobie równych. Stosowany również w zdjęciach portretowych, oraz polecany do zdjęć reklamowych, w których wyraĽnie podkre¶la produkt. Używanie tego filtra z filtrem polaryzacyjnym daje jeszcze większe możliwo¶ci. Poprzez obrót filtra polaryzacyjnego, możemy powodować umniejszanie efektu filtra w strefach, na które chcieliby¶my wpływać słabiej.
Redhancer - Filtr ten wyraĽnie " ożywia" wszystkie ciepłe kolory: czerwień, br±z, pomarańcz, maj±c również pewien wpływ na tzw. zimne kolory. Najlepszy efekt uzyskuje się w przypadku, gdy w kadrze dominuj± kolory ciepłe. Zaleca się również używanie tego typu filtrów podbijaj±cych kolor, w poł±czeniu z filtrem polaryzacyjnym, co daje pewn± kontrolę nad intensywno¶ci± podbicia barw. Filtr polecany do fotografii portretowej, reklamowej, oraz zdjęć w plenerach, szczególnie zdjęć jesiennych.
Bluehancer - Wyj±tkowy, wyspecjalizowany filtr do wyróżnienia w kadrze koloru niebieskiego w sposób bardziej zdecydowany. Najkorzystniejsze efekty uzyskuje się przy zdjęciach, na których kolor niebieski jest kolorem dominuj±cym w kadrze. W poł±czeniu z filtrem polaryzacyjnym daje bardzo wyraĽne poprawienie kontrastu pomiędzy niebem a np. wod±. Rano przydaje się do odżółcenia kadru od porannego słońca, a wieczorem do osłabienia czerwieni nieba.
Greenhancer - Filtr do podniesienia intensywno¶ci koloru zielonego. Ożywia ten kolor w każdych warunkach o¶wietleniowych, dodaj±c zdjęciom blasku. Poprawia w pewnym stopniu kontrast w cieniach, oddaj±c wyraĽniej wiele szczegółów, np. pnie drzew. Poł±czenie z filtrem polaryzacyjnym daje pewn± możliwo¶ć wyboru intensywno¶ci "ożywienia" zieleni.
Day for Night Filters - Cool - Filtr o zimnej, ciemno niebieskiej barwie, który oprócz przyciemnienia nadaje niebiebieskaw±, księżycow± po¶wiatę, zachowuj±c cieliste odcienie skóry, uzyskiwane poprzez poł±czenie filtra z obniżaj±cym kontrast filtrem Low Contrast. Zalet± używania tych filtrów, oprócz walorów czysto kreatywnych, s± jeszcze względy czysto praktyczne i ekonomiczne. Możliwo¶ć realizacji zamierzeń artystycznych z użyciem tych filtrów przy ¶wietle dziennym, jest ich niew±tpliw± zalet±.
Infra Red (IR): IR 610 nm., IR 630 nm., IR 645 nm., IR 665 nm., IR 89 B - 695 nm., IR 18A - 700 nm., IR 88 A - 715 nm., IR 87 - 780 nm., IR 87 C - 830 nm., IR 850 nm., IR 1000 nm.
Filtry do fotografowania w podczerwieni (zakresie widma niewidzialnego dla oka), używane z filmami do podczerwieni. Film do podczerwieni "widzi" cał± rozpięto¶ć podczerwieni, a filtry typu IR widzenie to zawężaj±, pozwalaj±c okre¶lić kontrast. Podczerwień załamuje się inaczej niż ¶wiatło widzialne i dlatego ustawiaj±c ostro¶ć należy wprowadzić poprawkę. Niektóre obiektywy maja na obudowie odpowiednie oznaczenia.
695 nm., to odcięcie resztek ¶wiatła widzialnego z zachowaniem dużej skali szaro¶ci, filtr o przepuszczalno¶ci 850 i 1000 nm., wzmagaj± kontrast i przepuszczaj± podczerwień jedynie powyżej swojej warto¶ci.
IR 18A - przepuszcza widmo powyżej 700 nanometrów. Stosuj±c z filmem IR, uzyskujemy obraz ciemno fioletowy. Używaj±c kolorowych filtrów uzyskamy inne kolory widma. I tak, używaj±c filtra żółtego (12), kolor zielony zostanie zamieniony na niebieski, czerwony na zielony, żółty na niebieskozielony, a zakres podczerwieni w kolorze czerwonym. Dodatkowe efekty osi±gniemy używaj±c również filtrów kolorowych: pomarańczowego (22), czerwonego (25), zielonego (13).
IR 87 - filtr opracowany z my¶l± o stosowaniu z filmem czarno białym typu IR, w celu uzyskania dużej rozpięto¶ci tonalnej. Przepuszcza tylko widmo ¶wiatła podczerwonego powyżej 780 nanometrów.
IR 87 C - przepuszczalno¶ć powyżej 830 nm.
IR 88 A - przepuszczalno¶ć powyżej 715 nm.
IR 89 B - przepuszczalno¶ć powyżej 695 nm., polecany do zdjęć lotniczych w podczerwieni.
Stosuj±c film typu INFRARED na filmie (IR kolor) uzyskujemy obraz ciemno fioletowy. Używaj±c filtrów kolorowych (zazwyczaj stosowanych do fotografii czarno białej) uzyskamy inne kolory widma. I tak, używaj±c filtra Yellow (12) kolor zielony zostanie zamieniony na niebieski, czerwony na zielony, żółty na niebieskozielony, a zakres podczerwieni w kolorze czerwonym. Dodatkowe efekty osi±gniemy również używaj±c filtrów: Orange (22), Red (25) - dodatkowo przepuszcza czę¶ć ¶wiatła widzialnego, Green (13). (Strata ¶wiatła - warto¶ci na¶wietlenia doł±czane s± zazwyczaj do filmu typu I.R., je¶li ich brak- należy wykonać testy).
Dual Image lub Dual Filter - Filtr z jedn±, obracan± wkoło nie przezroczyst± połow±, do wielokrotnych ekspozycji na jednej klatce zdjęciowej, używany w celu wykonania zdjęć trikowych.
Po wykonaniu pierwszego zdjęcia (najlepiej przy użyciu statywu) należy przeciwlegle obrócić czę¶ć przysłaniaj±c± i wykonać ponowne zdjęcie na tej samej klatce.
Z obiektywem szerokok±tnym przysłona powinna być ustawiona: f/8 - f/1,4 a przy teleobiektywach: f/16 - f/8.
Aby unikn±ć prze¶wietleń przy szeroko otwartej migawce, należy użyć filtra szarego - ND.
Filtry multi- pryzmatyczne - Filtry pryzmatyczne to złożone soczewki wykonane ze szkła optycznego szlifowanego w różnych płaszczyznach. W zależno¶ci od typu posiadaj± kilka płaszczyzn pryzmatycznych o różnym ułożeniu względem siebie. Obraz uzyskany jest zwielokrotniony i ułożony równolegle względem siebie. W trakcie użycia tego typu specjalnych akcesoriów ważne jest, aby wybrać efekt i odpowiednio skojarzyć go z fotografowanym efektem i stosownym pryzmatem. W celu uzyskania zadowalaj±cych rezultatów zaleca się wybieranie obiektów na jednolitym kolorystycznie tle. Idealne s± przy tym standardowe, makro oraz krótkie teleobiektywy dla formatu 35 mm (od 50 do 90 mm), a dla formatu ¶redniego obiektywy o ogniskowej od 75 do 150 mm. Dla wszystkich pryzmatów zwielokratniaj±cych uzyskany efekt silnie zależy od skali reprodukcji, długo¶ci ogniskowej obiektywu oraz przysłony. Korekcja ekspozycji nie jest wymagana, jednakże z powodu załamywania ¶wiatła na kilku powierzchniach odczyty pomiaru w kamerze mog± być błędne.
Filtry pryzmatyczne- paralelne 2-Section (2R), Vertical (3P), 3 Parallel Prism, 5-Parallel (5P), 6-Parallel (6P) - Filtry te pozwalaj± wprowadzić elementy fantazji do Twoich zdjęć, szczególnie efektownie wygl±da to w przypadku fotografowania na silnym kontrastowo tle, lub fotografowaniu dobrze o¶wietlonych obiektów. Na zdjęciach uzyskujemy czyste, zwielokrotnione obiekty lub efekty. Zaleca się pracę przy maksymalnie otwartej przysłonie. Filtry przystosowane do pracy z obiektywami standardowymi. W przypadku użycia teleobiektywu, obraz będzie się rozbiegał od ¶rodka, a w przypadku obiektywu szerokok±tnego - skupiał w ¶rodku. Filtry pryzmatyczne- paralelne pomnażaj± obraz w kadrze równolegle do siebie. Obrotowy pier¶cień pozwala na dowolne ustawienie efektu: poziomego, pionowego, lub uko¶nego zwielokrotnienia.
2 i 3 sekcyjne dziel± obraz na równe czę¶ci, 5 paralelny dzieli filtr na równoległe pasy, z których ¶rodkowy i skrajne s± szersze od reszty, 6 paralelny to efekt czystej połowy i drugiej połowy podzielonej na 5 równoległych pasów (szczególnie przydatny do nadania efektu ruchu w jednej połowie kadru.
Filtry pryzmatyczne- koncentryczne: Triangle (3R), 4-Section (4R), 5-Section (5R), 6-Section (6R) - Filtry te pozwalaj± wprowadzić elementy fantazji do Twoich zdjęć, szczególnie efektownie wygl±da to w przypadku fotografowania na silnym kontrastowo tle, lub fotografowaniu dobrze o¶wietlonych obiektów. Na zdjęciach uzyskujemy czyste, zwielokrotnione obiekty lub efekty. Zaleca się pracę przy maksymalnie otwartej przysłonie. Filtry przystosowane do pracy z obiektywami standardowymi. W przypadku użycia teleobiektywu, obraz będzie się rozbiegał od ¶rodka, a w przypadku obiektywu szerokok±tnego - skupiał w ¶rodku. Filtry pryzmatyczne- koncentryczne pomnażaj± obraz w kadrze koncentrycznie wokół ¶rodka filtra, o ilo¶ci zwielokrotnienia zależnej od wybranego pryzmatu. Obrotowy pier¶cień pozwala na dowolne ustawienie efektu, lecz zawsze koncentrycznie wokół ¶rodka. 3 i 4 sekcyjne zbiegaj± się soczewkami na samym ¶rodku, filtry 5 i 6 pryzmatyczne to jedno pole skupiaj±ce obraz na samym ¶rodku, a pozostałe pola koncentracji równo podzielone wokół ¶rodkowego.
Poradnik napisany na podstawie ksi±żek Mroczka, Pękosławskiego, własnych do¶wiadczeń oraz stron internetowych: http://www.raysfoto.pl oraz http://www.foto.com.pl
W innych poradnikach opiszę filtry do fotografii czarno-białej oraz filtry systemu cokin.
Życzę wszystkim udanych efektów fotograficznych przy użyciu filtrów.
Komentarze do poradnika prosze pisać TUTAJ